در نظر داشتن قانون مالیات میلیون قانونی

در نظر داشتن: قانون مالیات میلیون قانونی میلیونی فرار مالیاتی اخبار اقتصادی و بازرگانی

گت بلاگز اخبار اقتصادی و بازرگانی دلار‌ها در پستوي خانه‌ها

نوسانات ارز؛ مشكلي كه در بازه‌هاي متفاوت زماني اقتصاد ايران را تحت تاثير قرار مي‌دهد و معمولا هر‌چند سال با تلاطم قيمت‌ها بخش مهمي از اقتصاد را از آينده خود دلو

دلار‌ها در پستوي خانه‌ها

دلار ها در پستوي منزل ها

عبارات مهم : ايران

نوسانات ارز؛ مشكلي كه در بازه هاي متفاوت زماني اقتصاد ايران را تحت تاثير قرار مي دهد و معمولا هر چند سال با تلاطم قيمت ها بخش مهمي از اقتصاد را از آينده خود دلواپس مي كند. اكنون در مورد بازار ارز به نظر نمي رسد حتي در صورت تك نرخي شدن تعيين قيمت ارز، مشكلات اين بخش به اتمام برسد.

بازار ارز در حال حاضر تبديل به بازاري جالب براي افرادي با درآمد كم شده است هست، اين در حالي است كه بازار ارز چندان قابل اعتماد نيست. عمق دادن به اين بازار مي تواند توانايي آن را براي كنترل بيشتر بر قيمت در دوران نوسان بالاتر ببرد ولی اين افزايش عمق نيازمند ورود سرمايه هاي بيشتري به بازار ارز هست؛ بازاري كه براي جذب اين حجم از سرمايه بايد خود را با مكانيسم هايي مدرن تر بازآرايي كند. ايجاد بازار آتي يكي از اين راهكارها هست. ورود سرمايه هاي جديد به بازار ارز هر چند به عميق تر شدن بازار منجر مي شود ولی نگراني ها را براي سرازير شدن سرمايه ها به بازار مالي و خالي ماندن دست توليد را افزايش مي دهد. با اين وجود مدافعان آزادسازي اقتصادي اين نگراني را بي دليل مي دانند آیا كه باور دارند وظيفه بازار ارز نه ايجاد اشتغال بلكه تعيين قيمت ارز است.

دلار‌ها در پستوي خانه‌ها

دكتر رضا بوستاني، اقتصاددان و كارشناس حوزه بازار پولي و ارزي، در گفت وگو با «اعتماد» ضمن مطرح كردن بحث «عمق دادن» به بازار ارز، اين را مهم ترين راهكار براي خروج از وضعيت فعلي بازار ارز دانست و خواهان حضور گسترده تر نهادهاي مالي در اين بازار شد.

چرا مشكلات بازار ارز در اقتصاد ايران همواره ادامه دارد؟ آيا براي مشكلات اين بخش راه حلي وجود دارد؟

به هر حال در كشوري كه قیمت تورم در اقتصاد آن همواره اوج و دو رقمي هست، خطر كاهش دايمي ارزش پول ملي وجود دارد و نياز است تا ساختار بازرا ارز آن اصلاح شود. به بيان ديگر تورم هميشگي اقتصاد ايران باعث مي شود ارزش پول ملي ايران در قبال پول هاي ديگر كشورها كاسته شود و از آن جايي كه دولت ايران كنترل قیمت ارز را يكي از وظايف خود مي داند، در كوتاه مدت مي تواند افزايش تدريجي و اندك فصلي را كنترل كند ولی در ميان مدت انباشت اين عدم افزايش ها، موجي از تورم را پديد مي آورد. به نوعي مي توان گفت حباب قيمت مي تركد.

نوسانات ارز؛ مشكلي كه در بازه‌هاي متفاوت زماني اقتصاد ايران را تحت تاثير قرار مي‌دهد و معمولا هر‌چند سال با تلاطم قيمت‌ها بخش مهمي از اقتصاد را از آينده خود دلو

اين ميان بايد توجه داشت علاوه بر مشكلاتي كه هميشه به عنوان نقاط ضعف بازار ارز ايران از آنها ياد مي شود، كم عمقي بازار نيز به اندازه خود مشكل ساز هست. بازار ايران به دليل كنترلي كه بر آن حاكم است همواره تقاضايي محدود را پاسخ مي دهد و با ورود كمي تقاضاي پيش بيني نشده ناگهان وضعيت قيمت ها به هم مي ريزد. اين تقاضا از هر سويي كه باشد هم تفاوتي ندارد و به راحتي بازار را ملتهب مي كنند.

در نتيجه مي توانيم بازار ارز ايران را يك بازار كوچك، غير براق و با ابزارهاي محدودي دانست كه بعيد است كشوري ديگر در دنیا وجود داشته باشد كه با ابعاد اقتصادي مانند ايران چنين بازار ارز ناكارآمدي داشته باشد و به همين دليل سياستگذار بايد در ايران به فكر آينده اين بازار باشد. اقتصاد ايران، هجدهمين اقتصاد بزرگ دنیا است ولي بازار ارز آن نحيف تر از آن است كه بتواند بار چنين اقتصادي را به دوش بكشد.

گفتيد بازار ارز ايران به راحتي دچار نوسان مي شود، ولی اين به چه معنا است؟

دلار‌ها در پستوي خانه‌ها

به طور مثال كافي است يكي از بخش هاي پتروشيمي براي مدتي دچار مشكل شود و نتواند ارز هميشگي را به بازار عرضه كند، همين مي تواند يك نوسان شديد ايجاد كند. در صورتي كه قيمت نفت كاهش يابد يا به هر شكل ديگري نيز اين اتفاق بيفتد، باز هم بازار با التهاب مواجه خواهد شد.

فرض كنيد در بازار كنوني يك صادر كننده بخواهد ١٠٠ هزار دلار را به ريال تبديل كند، با نقد شدن همين رقم من مطمئنم قيمت دلار در بازار پایتخت کشور عزیزمان ایران كمتر مي شود. در برابر اگر يك وارد كننده بخواهد براي تكميل خط توليد يا واردات مواد اوليه خود ١٠٠ هزار دلار ارز تهيه كند هم قطعا قيمت دلار را اوج برده هست. درنتيجه يك فعال اقتصادي هم به عنوان صادركننده و هم به عنوان وارد كننده، از اين بازار لطمه مي بيند. طبيعي است كه دليل متاثر بودن بازار ارز نيز عمق كم اين بازار است.

نوسانات ارز؛ مشكلي كه در بازه‌هاي متفاوت زماني اقتصاد ايران را تحت تاثير قرار مي‌دهد و معمولا هر‌چند سال با تلاطم قيمت‌ها بخش مهمي از اقتصاد را از آينده خود دلو

در هر حال بازار ارز ذاتا بازار دارايي است و با افزايش بازيگران آن مي توانند نوسانات را مديريت كنند. براي اين امر مي توان از منابعي مانند صندوق هاي بازنشستگي، سرمايه گذاري و نهادهاي مالي ديگر استفاده كرد تا بازي را عوض كنند.

صندوق هاي سرمايه گذاري و نهادهايي مشابه با آن مي توانند در شرايطي كه قيمت ارز ارزان هست، آن را بخرند و هر گاه قيمت اوج رفت اقدام به فروش آن كنند؛ با اين روش نه تنها آنها مي توانند دارايي هاي خود را حفظ كنند بلكه مي توانند در برابر بازار ارز و نوسانات آن را نيز كنترل كنند. البته از آنجايي كه طبق قانون بانك مركزي بانك ها را از ورود به اين عرصه باز مي دارد، بانك ها طبيعتا در اين پروسه جايي نخواهند داشت.

دلار‌ها در پستوي خانه‌ها

به نظر شما با ورود منابع هنگفتي مانند صندوق هاي بازنشتگي به بازار، قيمت ارز افزايش نخواهد يافت؟

اين تصور عمومي وجود دارد و به يك معنا درست است كه با ورود تقاضاي بيشتر به بازار قيمت ها اوج مي روند ولی بايد مدنظر داشت اين افزايش تنها در يك دوره آغازي اين پروسه روي خواهد داد و بعد از آن با توجه به عمقي كه بازار پيدا كرده هست، ديگر نوسان هاي مقطعي نمي توانند هر بار كل بازار ارز را متاثر كنند. به هر حال براي عمق دادن به يك بازار بايد منابع آن بازار نيز افزايش پيدا كند تا بتوانند خود را در برابر تكانه هاي گاه و بيگاه محافظت كنند.

با اين همه منابع كشور محدود است و ورود اين منابع به بازاري مانند بازار ارز به تقويت توليد در كشور ياري نمي رساند حال آنكه اگر اين منابع در بخش توليد سرمايه گذاري شوند، مي توانند به افزايش اشتغال و برطرف يك سري مشكلات منجر شود، در اين مورد چه بايد كرد؟

ببينيد نمي شود به راحتي همه اين پرسشها را به يكديگر مرتبط كرد و به عنوان نمونه از بازار ارز خواست كه اشتغال ايجاد كند. بازار ارز قرار نيست اشتغال ايجاد كند ولي همه بخش هاي اقتصاد نبايد شغل ايجاد كنند، اين بازار اگر خود را به درستي مديريت كند نهايتا به اصلاح وضعيت اقتصادي كشور و متعاقب آن اشتغال هم منجر خواهد شد. علاوه بر اين اساسا قرار نيست همه بازارها در خدمت يك نشانه واحد قرار داده شوند. وظيفه هر بازار انضباط بخشيدن به حوزه خود است و بازار ارز هم بايد قيمت ارز را تعيين كند. ارز قبل از هر چيز يك دارايي است و نمي توان افراد را از خريدن يك دارايي باز داشت. بازار ارز اگر خودش درست كار كند و سيگنال درستي به كل اقتصاد بدهد، آن گاه در بخش هاي ديگر اشتغال هم ايجاد مي شود.

به هر حال بهتر نيست به جاي آنكه افراد را به سمت سرمايه گذاري در بخش هايي مانند بازار ارز برد، شرايطي را فراهم آورد كه حتي سرمايه گذاري هاي خرد نيز در بخش توليد انجام شود.

چرا ولی وقتي دارايي افراد بسيار كم است و عرصه هاي ديگري براي سرمايه گذاري مشخص نشده هست، بازار ارز جالب خواهد بود. مادامي كه قدرت خريد مردم كم باشد، بازار ارز رونق دارد. از سوي ديگر بايد توليد جذابيت و سودآوري كافي را هم داشته باشد تا سرمايه گذاران به سرمايه گذاري در آن بخش علاقه مند شوند. بازار فعلي بيشتر تحت تاثير ورود سرمايه هايي كمتر از ١٠٠ ميليون تومان هست، يعني سرمايه هايي وارد بازار شدند كه حتي با آن نمي توان يك واحد مسكوني تهيه كرد. بازار سرمايه نيز نيازمند يك تخصص خاص است در نتيجه بازار ارز، تبديل به بازاري مي شود كه سرمايه ها به سمت آن سرازير شوند.

نبود بازار آتي به عنوان يكي از ضعف هاي بازار ارز در ايران مطرح شود. در همين رابطه گفته مي شود اگر بازار آتي وجود داشت اكنون وضعيت اقتصاد كشور بهتر بود و بازار نيز با مكانيسم مدرن تري اداره مي شد. در اين مورد مي توان بازار آتي را هم به عنوان ابزاري براي عمق بخشيدن به بازار در نظر گرفت؟

ببينيد در بازار ارز ما ابزارها هم محدود هستند. در حال ما يك بازار كوچك اسكناس داريم كه ناكارآمد بودن خود را به طور كامل نشان داده هست. هر كس وارد بازار ارز مي شود تنها متقاضي دلار آن هم به شكل اسكناس و فيزيكي آن است و دلار خريداري شده است را به منزل خود مي برد. رفتاري كه بسياري از اقتصاددانان آن را به واکنش‌ها كلاغ شبيه مي دانند كه دارايي هاي با ارزش خود را در لانه خود نگه مي دارد. اين بدترين بلايي است كه در يك اقتصاد مي تواند بر سر يك دارايي بيايد؛ حتي كسي كه براي سرمايه گذاري ملك مي خرد هم آن را خالي نمي گذارد و حداقل آن را اجاره مي دهد. در نتيجه ابزارهاي فعلي بازار ارز ايران به شدت ناكارآمد هستند.

حال فرض كنيد ابزاري طراحي شود مانند بازار آتي كه هر فرد بدون اينكه دلار را به كل اسكناس بخرد، براساس قيمت روز اين دارايي را بخرد و بفروشد و نيازي به اسكناس هم نباشد. درنهايت نيز سود و زيان محاسبه شده است و با ريال تسويه حساب انجام شود. در اين صورت اولا بازار تنها به طور انحصاري تحت تاثير اسكناس دلار نخواهد بود و بازار نيز نظم پيدا خواهد كرد و وضعيت نوساني چون امروز به راحتي پيدا نمي شود. در صورت وجود اين بازار آتي ديگر افراد و متقاضيان كف خيابان ها به دنبال دلال دلار نيز نخواهند گشت.

با اتخاذ اين روش علاوه بر موارد گفته شده، دولت مي تواند از اين راه درآمد مالياتي نيز به دست آورد. اكنون وضعيت به گونه اي است كه دولت هيچ اطلاعي از معاملات ارزي ندارد و وضعيت درآمدي فعالان اين عرصه نامشخص است حال اگر در بازار فرابورس اين امكان فراهم شود، آن گاه آمار خريد و فروش هر فرد نيز مشخص خواهد بود و دولت مي تواند از اين بخش نيز مانند هر فعاليت ديگر اقتصادي درآمد به دست آورد كه راه براي كم شدن وابستگي به نفت و افزايش درآمدهاي مالياتي هموارتر مي شود.

در هر حال شما باور داريد افزايش سرمايه ها در بازار ارز از مشكلات اين بخش مي كاهد، با اين حال آرام شدن اين بخش به معناي اصلاح وضعيت توليد و درنهايت افزايش رشد واقعي اقتصادي خواهد بود؟

مشكل اقتصاد ايران اين نيست كه سرمايه ها به سمت بازار ارز مي روند، مساله نبود ابزار كافي مالي در كشور هست. هنگامي كه اين ابزار به اندازه نياز وجود ندارند، افراد مجبور مي شوند ارز را به شكل سنتي بخرند و در منزل هاي خود نگه دارند تا زماني كه قيمت ها اوج رفت، آنها اقدام به فروش اين دارايي خود كنند. بنابراين در گام نخست بايد اين مساله را حل كرد تا منزل تبديل به محل نگهداري دارايي ها نشود.

از سوي ديگر بايد پذيرفت فردي كه ارز مي خرد سودا گر نيست و در حال انجام يك خدمت هست. اگر كسي در كشور ارز نداشته باشد، در همين نوسانات مقطعي كار از دسته همه خارج مي شود و ديگر نمي توان مشكلات را حل كرد و هنگامي كه كسي در داخل كشور ارز نداشته باشد، صادركننده چگونه درآمد صادراتي خود را به ريال تهيه كند. علاوه بر اين اگر به طور كلي بازار ارز هم در كشور وجود نداشته مشكلات اقتصاد ايران حل نمي شود و مسائلي بزرگ تر به وجود خواهند آمد.

بايد در كشور منابعي وجود داشته باشند تا وظيفه نقدشوندگي را برعهده گيرند. با رويكردهاي راديكال و نگاه هايي از اين دست كه مي خواهند از طريق ارز و بازار آن مشكلات اقتصاد يا حل شود يا تمام بخش هاي اقتصاد را براي حل يك مساله مانند اشتغال بسيج كرد، نمي توان به جنگ مشكلات رفت. بازار ارز نياز يك كشور است و بايد براساس نيازهاي داخلي خود بازار متناسب ايجاد كرد.

راه آرام شدن بازار ارز ايران

در بازار كنوني يك صادر كننده بخواهد ١٠٠ هزار دلار را به ريال تبديل كند، با نقد شدن همين رقم من مطمئنم قيمت دلار در بازار پایتخت کشور عزیزمان ایران كمتر مي شود. در برابر اگر يك وارد كننده بخواهد براي تكميل خط توليد يا واردات مواد اوليه خود ١٠٠ هزار دلار ارز تهيه كند هم قطعا قيمت دلار را اوج برده هست. درنتيجه يك فعال اقتصادي هم به عنوان صادركننده و هم به عنوان وارد كننده، از اين بازار لطمه مي بيند. طبيعي است كه دليل متاثر بودن بازار ارز نيز عمق كم اين بازار است.

واژه های کلیدی: ايران | بازار | اقتصاد | اقتصاد | سرمايه گذاري | اخبار اقتصادی و بازرگانی

دانلود


دانلود فایل ها

نویسنده : getblogs