رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم هوا گفت: ستون آب در دریای عمان از دهانه تنگه هرمز تا آب های عمیق روبروی چابهار در اعماق بیش از ۵۰ متر با کمبود شدید اکسیژ
هشدار راجع به فقر اکسیژن در اعماق بیش از ۵۰ متر دریای عمان
عبارات مهم : اکسیژن
به گزارش مهر به نقل از پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، دکتر بهروز ابطحی گفت: به دنبال سومین گشت دریایی «کاوشگر خلیج فارس» که در جهت برنامه بلند مدت پایش اقیانوس شناسی خلیج فارس و دریای عمان، در دریای عمان از دهانه تنگه هرمز تا آب های عمیق روبروی شهرستان چابهار در اعماق بیش از ۵۰ متر کمبود شدید اکسیژن ثبت و گزارش شد.
وی با بیان اینکه اگر غلظت اکسیژن محلول در آب به مقادیر کمتر از ۲ میلی گرم بر لیتر (حدود ۶۰ میکرومول بر کیلوگرم) کم کردن پیدا کند شرایط فقر اکسیژن به وجود می آید، افزود: این پدیده به طور طبیعی در اعماق ۲۰۰ تا هزار متری بعضی مناطق اقیانوسی و نیز محیط های ساحلی آلوده به فاضلاب و کودهای کشاورزی و در اثر تجزیه باکتریایی مواد آلی و بقایای اجساد موجودات زنده و مصرف اکسیژن ایجاد می شود.
هشدار راجع به فقر اکسیژن در اعماق بیش از ۵۰ متر دریای عمان
ابطحی گرم شدن کره زمین (کاهش حلالیت اکسیژن در آب و تقویت لایه بندی در اقیانوس ها و دریاها) و زیاد کردن ورود فاضلاب ها و کود های شیمیایی حاوی فسفر و نیتروژن معدنی را از عوامل مهم شدت یافتن پدیده کم کردن اکسیژن در محیط های دریایی عنوان و تصریح کرد: این عوامل باعث شده است است تا حجم و مساحت قابل توجهی از محیط های دریایی دنیا به مناطق مرده (dead zone) تبدیل شوند.
وی ادامه داد: پژوهش ها نشان می دهد که وسعت و تعداد مناطق مرده دریایی با شرایط زیست محیطی فعلی حاکم بر کره زمین در حال زیاد کردن بوده و «اقیانوس ها در حال از دست دادن تنفس خود هستند» از دهه ۱۹۶۰ تا کنون ۴.۵ میلیون کیلومتر مربع بر مساحت مناطق مرده در دریاها و اقیانوس ها اضافه شده است است.
رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم هوا گفت: ستون آب در دریای عمان از دهانه تنگه هرمز تا آب های عمیق روبروی چابهار در اعماق بیش از ۵۰ متر با کمبود شدید اکسیژ
مدیر پژوهشگاه اقیانوس شناسی اظهار داشت: بر اساس نتیجه های این گشت دریایی آینده نگری می شود جهت بسیاری از موجودات زنده (بویژه ماهیان) در دریای عمان، زندگی، محدود به لایه بسیار نازکی از سطح آب (ضخامت چند ده متر) شده است هست. از آنجاییکه احتمال به سطح رسیدن و انتشار آب های کم اکسیژن در سراسر سواحل دریای عمان تحت تاثیر جریان های عمودی و افقی که از شاخصه های منطقه مذکور است وجود دارد، استقرار چنین توده عظیمی از آب های کم اکسیژن و بسیار نزدیک به سطح در دریای عمان می تواند به عنوان یک عامل ترساندن کننده جهت منابع زیستی این منطقه به شمار آید.
وی تصریح کرد: نتیجه های اندازه گیری های میدانی نشان می دهد در زیاد نواحی خلیج فارس و تنگه هرمز، حتی در فصول گرم سال که شدید ترین شرایط لایه بندی در ستون آب برقرار هست، غلظت اکسیژن محلول وارد محدوده هایپوکسیا نشده هست. علت این پدیده را می توان به تهویه مناسب آب های عمقی به وسیله جریان پایین رونده آب های شور و چگال و اکسیژن دار بخش های کم عمق جنوب خلیج فارس نسبت داد. با این حال، نتیجه های نشان می دهد در آب های نزدیک به بستر در نقاط محدودی از خلیج فارس و تنگه هرمز احتمال بروز شرایط فقر اکسیژن در بعضی فصول سال وجود دارد.
در ادامه دکتر ابوالفضل صالح عضو هیات علمی پژوهشگاه و مدیر سومین گشت دریایی «کاوشگر خلیج فارس» در تشریح شرح این گشت اظهار داشت: محققان پژوهشگاه با استفاده از تجهیزات نمونه برداری، نمونه های آب را از اعماق دریای عمان به روی شناور انتقال یافته کرده و مورد بررسی قرار دادند.
هشدار راجع به فقر اکسیژن در اعماق بیش از ۵۰ متر دریای عمان
به گفته وی، نتیجه های سنجش اکسیژن این نمونه برداری ها نشان می دهد که در سراسر دریای عمان در اعماق بیش از ۴۰ متر تا بستر دریا (در عمق ۱۰۰۰ متر) در وقت انجام این مطالعه شرایط فقر اکسیژن حاکم است.
صالح افزود: اگرچه آب شور و نسبتا گرم و اکسیژن دار خلیج فارس که از طریق تنگه هرمز وارد دریای عمان می شود در اعماق حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ متر باعث زیاد کردن اندک غلظت اکسیژن در این لایه در دریای عمان می شود، ولی با این حال شرایط فقر اکسیژن در این لایه نیز همچنان حاکم است.
رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم هوا گفت: ستون آب در دریای عمان از دهانه تنگه هرمز تا آب های عمیق روبروی چابهار در اعماق بیش از ۵۰ متر با کمبود شدید اکسیژ
مسئول اجرای برنامه علمی «کاوشگر خلیج فارس» گفت: مصرف اکسیژن (بدون جایگزین شدن) همراه با تولید دی اکسید کربن در ستون آب باعث زیاد کردن قابل توجه اسیدیته آب می شود، طوری که در اعماق حدود ۱۰۰۰ متر در دریای عمان، pH آب حدود ۰.۷ اسیدی تر از آب های سطحی به ثبت رسید. همچنین زیاد کردن اسیدیته آب نیز یکی از عوامل محدود کننده زیست در محیط های دریایی بویژه جهت موجوداتی است که دارای اسکلت یا پوسته کربنات کلسیمی هستند.
به گفته وی، کم کردن شدید غلظت اکسیژن همچنین شرایط مناسبی را جهت تولید گازهای بسیار سمی مانند دی هیدورژن سولفید و گاز گلخانه ای نیتروس اکسید در محیط های دریایی فراهم می آورد.
هشدار راجع به فقر اکسیژن در اعماق بیش از ۵۰ متر دریای عمان
صالح ضمن اشاره به مطالعات اقیانوس شناسی پیشین خاطرنشان کرد: بر اساس مطالعات اقیانوس شناسی، دریای عمان و شمال دریای عرب (که در جنوب دریای عمان واقع شده است است) به طور طبیعی در بردارنده توده عظیمی از آب های کم اکسیژن و یا فاقد اکسیژن هستند.
واژه های کلیدی: اکسیژن | دریایی | اقیانوس | اقیانوس | اخبار علمی و آموزشی
دانلود فایل ها
توجه: ممکن است تمام لینک های دانلود به دستور مقام قضایی حذف شده باشد...
